Winnaar Daniel den Hoed Award 2016: Onderzoek naar de effecten van anti-kanker therapie in kanker- en gezonde cellen

Sinds 2014 reikt de Daniel den Hoed Stichting jaarlijks de zogenaamde Daniel den Hoed Award uit aan jonge, talentvolle kankeronderzoekers voor een baanbrekend onderzoek. Met de award wint de betreffende jonge, talentvolle kankeronderzoeker een budget van € 250.000 te besteden aan baanbrekend onderzoek.

De Award 2016 is gewonnen door Julie Nonnekens. Zij gaat onderzoek doen naar de effecten van anti-kanker therapie in kanker- en gezonde cellen.

Wie is Julie Nonnekens?
Ik ben Julie Nonnekens en ben sinds 3 jaar werkzaam als wetenschappelijk onderzoeker in het Erasmus MC op de afdelingen Moleculaire Genetica en Radiologie & Nucleaire Geneeskunde. Voordat ik in het Erasmus MC ben gaan werken, heb ik Medische Biotechnologie gestudeerd aan de Wageningen Universiteit met een afstudeerstage in het Erasmus MC. Hier heb ik gewerkt aan DNA schade reparatie en hoe dit in relatie staat met bepaalde zeldzame ziekten waarbij patiënten onder andere een zeer verhoogde kans op huidkanker hebben.  Mijn interesse in dit onderwerp was inmiddels goed aangewakkerd en daarom ben ik hieraan verder gaan werken tijdens mijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Toulouse in Frankrijk. Na vier jaar in het zonnige zuiden van Europa, ben ik weer verhuisd naar Nederland en nu ben ik dus terug in het Erasmus MC.

Wat ga je met de Daniel den Hoed Award doen?
Met de Daniel den Hoed Award ga ik onderzoek doen naar de effecten van anti-kanker therapie in kanker- en gezonde cellen met het doel om de huidige therapie aan te passen of nieuwe effectievere therapieën te ontwikkelen.

Ik zal mij focussen op een radioactieve therapie die gebruikt wordt voor de behandeling van patiënten met een bepaalde soort uitgezaaide tumoren. Aangezien de radioactiviteit alleen voor langere tijd bij de kankercellen in de buurt komt, wordt er in deze cellen DNA schade gemaakt. De meeste patiënten hebben veel baat bij de therapie; hun levenskwaliteit wordt beter en tumoren worden kleiner. Het lukt echter nog niet om deze patiënten volledig te genezen. Daarom is het dus nodig om op andere manieren de therapie te verbeteren zodat de patiënten beter geholpen worden en wellicht zelfs volledig genezen kunnen worden. In mijn onderzoeksvoorstel heb ik twee doelen opgesteld om dit te kunnen bewerkstelligen. Ik hoop dat over 3 jaar als dit preklinische project ten einde loopt, de eerste toepassingen bij patiënten gedaan kunnen worden.

Het eerste doel is erop gericht om de therapie efficiënter te maken zonder extra bijwerkingen. Dit wil ik doen met behulp van een combinatietherapie. Vrijwel alle cellen in ons lichaam hebben de capaciteit om beschadigd DNA te repareren en hiermee werken ze de therapie dus tegen. Ik ga de radioactieve therapie combineren met een medicijn dat DNA schade reparatie remt. Hierdoor wordt er met dezelfde hoeveelheid radioactiviteit meer DNA schade in de kankercellen gemaakt, waardoor meer (en hopelijk alle) kankercellen dood zullen gaan.

Bij het tweede doel wil ik patiënten beter voorselecteren voor een bepaalde therapiestrategie. Nu krijgt elke patiënt dezelfde behandeling, maar blijkbaar is dit niet optimaal. Een bepaalde groep patiënten heeft wellicht de meeste baat bij de conventionele therapie, maar een andere groep misschien bij de combinatietherapie die ik hierboven noem. Om dit te kunnen bereiken ga ik verschillende functionele assays met menselijk tumor weefsel opzetten. Met deze assays kan ik verbanden leggen tussen therapie uitkomst en specifieke tumorkenmerken zoals de DNA schade response en eiwitniveaus. Hiermee hoop ik nieuwe biomarkers te vinden, dit zijn biologische kenmerken waarmee onderscheid tussen verschillende tumoren te maken is. Deze nieuwe biomarkers kunnen dan in de toekomst gebruikt worden om een voorselectie van behandelingen te maken zodat elke patiënt de meest optimale behandeling krijgt.